L-Ekonomija Ċirkolari

Fl-2020, il-Kummissjoni Ewropea adottat pjan ta’ azzjoni ġdid biex tgħin ħalli titħaffef it-tranżizzjoni tal-Ewropa lejn ekonomija ċirkolari. Dan il-pjan ta’ azzjoni għandu l-għan li jilħaq in-newtralità klimatika sal-2050, jagħti spinta lill-kompetittività globali tagħha, jippromwovi t-tkabbir ekonomiku sostenibbli u jiġġenera impjiegi ġodda. Fil-fatt, huwa jistabbilixxi għadd ta’ miżuri li jżommu l-konsum tar-riżorsi fil-limiti planetarji, jagħmel ħiltu biex inaqqas l-impronta tal-konsum tiegħu u biex jirdoppja r-rata tal-użu tal-materjal ċirkolari tiegħu. Għalhekk, il-ktajjen tal-valur ewlenin tal-prodott se jingħataw prijorità biex qabel kollox jitnaqqas l-iskart u tittejjeb il-kapaċità tal-UE li terfa’ r-responsabbiltà tal-iskart prodott.  

Il-potenzjal kemm tas-suq uniku kif ukoll tat-teknoloġiji diġitali jista’ jkompli jsaħħaħ il-bażi industrijali tal-UE li tgħin biex trawwem il-ftuħ ta’ bosta negozji u l-intraprenditorija fost l-SMEs.  L-istrateġija miftiehma mnedija mill-Patt Ekoloġiku Ewropew, hija bbażata fuq mudell innovattiv li jgħin biex tinbena relazzjoni aktar mill-qrib mal-klijenti, għall-adattament tal-massa u l-ekonomija kollaborattiva u ta’ kondiviżjoni, li kollha huma appoġġati mill-era diġitali tagħna. Dan se jaċċellera ċ-ċirkolarità permezz tad-dimaterjalizzazzjoni tal-ekonomija tagħna u jagħmel lill-Ewropa inqas dipendenti fuq il-materjali primarji.  

Circular Economy se tipprovdi prodotti funzjonali ta’ kwalità għolja, li huma effiċjenti u affordabbli, idumu aktar u huma mfassla għall-użu mill-ġdid, it-tiswija u r-riċiklaġġ ta’ kwalità għolja. Għalhekk, se ġġib kwalità tal-ħajja aħjar li żżid l-impjiegi innovattivi u ttejjeb l-għarfien u l-ħiliet.  

Studju reċenti jistma li l-applikazzjoni ta’ dawn il-prinċipji tal-ekonomija ċirkolari fl-ekonomija tal-UE hija opportunità biex il-PDG tal-UE jiżdied b’0.5 % addizzjonali sal-2030, u b’hekk tinħoloq stima ta’ 700 000 impjieg. Barra minn hekk, peress li d-ditti tal-manifattura fl-UE jonfqu medja ta’ 40 % fuq il-materjali, il-mudelli ta’ ċirkwit magħluq jistgħu jtejbu l-profittabbiltà tagħhom filwaqt li jagħtuhom protezzjoni mill-fluttwazzjonijiet tal-prezzijiet tar-riżorsi.  

Il-Pjan ta’ Azzjoni dwar l-Ekonomija Ċirkolari flimkien mal-kontribut ta’ diversi atturi ekonomiċi, konsumaturi, ċittadini u organizzazzjonijiet oħra tas-soċjetà ċivili, joffri aġenda orjentata lejn il-futur għal Ewropa ħafna aktar nadifa u kompetittiva. Dan il-pjan huwa riżultat tal-azzjonijiet kollha tal-ekonomija ċirkolari implimentati mill-2015, li jiżguraw li l-qafas regolatorju jiġi ssimplifikat u jsir adatt għall-futur sostenibbli prevedibbli u li l-opportunitajiet ġodda mit-tranżizzjoni jiġu sfruttati kemm jista’ jkun filwaqt li kull piż jiġi mminimizzat.  

Madankollu, rapport reċenti tal-partijiet ikkonċernati jissuġġerixxi li ċ-ċirkolarità sħiħa tapplika biss għal 9 % tal-ekonomija dinjija, u tħalli oqsma kbar għal titjib.

F’Lulju 2018, il-pakkett dwar l-Ekonomija Ċirkolari ppubblikat mill-Kummissjoni Ewropea daħħal fis-seħħ erba’ Direttivi riveduti, inklużi:

  • Id-Direttiva Riveduta dwar il-Landfills 2018/850,
  • Id-Direttiva Qafas Riveduta dwar l-Iskart 2018/851 u
  • Id-Direttiva Riveduta 2018/852 dwar l-Imballaġġ u
  • l-Iskart mill-Imballaġġ.

Dan il-Pakkett jenfasizza l-importanza li l-Kummissjoni Ewropea qed tqiegħed fuq l-ekonomija ċirkolari u l-ħtieġa li jitnaqqas l-iskart madwar l-Unjoni. L-impetu f’livell Ewropew issa huwa aktar b’saħħtu minn qatt qabel.

Il-Kunċett

L-ekonomija ċirkolari hija bbażata primarjament fuq l-iżgurar li l-istadju tat-tnaqqis taċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodott jiġi effettivament pospost bl-użu mill-ġdid, it-titjib, il-manifattura mill-ġdid u, tal-akbar importanza, ir-riċiklaġġ. L-ekonomija ċirkolari għandha l-għan li tfassal mill-ġdid it-tkabbir, li jissarraf f’benefiċċji pożittivi għas-soċjetà kollha u li jmur lil hinn mill-mudell industrijali estrattiv attwali “ħu-uża-armi”. It-tranżizzjoni lejn l-ekonomija ċirkolari tinvolvi erba’ elementi importanti fundamentali — id-disinn tal-materjali, id-disinn tal-prodotti, il-mudelli ġodda tan-negozju u l-kundizzjonijiet tan-negozju abilitanti t-tajba.

L-ekonomija ċirkolari hija bbażata fuq tliet prinċipji;

  • It-tfassil tal-iskart,
  • Id-distinzjoni bejn oġġetti konsumabbli u partijiet dejjiema ta’ prodott, u
  • L-użu ta’ sistemi naturali rinnovabbli.
  • Il-minimizzazzjoni tal-użu tal-materjal meta mqabbel mas-sistema lineari attwali u ż-żminijiet minimi bejn il-fażijiet tal-użu,
  • Il-massimizzazzjoni tal-għadd ta’ ċrieki ta’ użu u ż-żmien f’kull ċirku,
  • Id-diversifikazzjoni tal-użu mill-ġdid tul il-katina tal-valur, u
  • Sistemi ta’ ġbir u ta’ distribuzzjoni ta’ kwalità għolja li jiżguraw flussi ta’ materjal mhux ikkontaminat.

Kif muri fid-disinn ta’ hawn taħt, l-ekonomija ċirkolari tirrikjedi reviżjoni tal-proċessi matul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodotti; mid-disinn sal-metodi tal-produzzjoni, sat-tiswija u l-manutenzjoni, u fl-aħħar mill-aħħar sal-ġbir u r-riċiklaġġ jew l-użu mill-ġdid. L-iskart fi tmiem iċ-ċiklu tal-ħajja ma għadux jitqies bħala materjal bla użu li jista’ jiġi rrimedjat biss permezz tar-rimi iżda issa se jitqies bħala riżorsa ġdida li għal darb’oħra se terġa’ tikkontribwixxi għall-produzzjoni ta’ prodotti ġodda.

F’pajjiż bħal Malta, li jiddependi ħafna mill-importazzjoni kemm tal-materja prima, kif ukoll tal-prodotti lesti, l-istadji tad-disinn u tal-produzzjoni jew tal-manifattura fiċ-ċiklu huma relattivament żgħar. Dan ifisser li l-firxa tal-influwenza ta’ Malta matul dawn l-istadji taċ-ċiklu tal-prodott se tkun limitata u l-enfasi għandha tkun diretta lejn l-aħħar stadji ta’ użu mill-ġdid, possibbiltà ta’ tiswija, ġbir u riċiklaġġ.

It-tranżizzjoni b’suċċess lejn sistema ekonomika ċirkolari se tkun possibbli biss b’azzjoni kollettiva li tinvolvi lill-partijiet ikkonċernati impenjati fl-iżvilupp ta’ mudelli tan-negozju ċirkolari. Għalhekk, dawn jeħtieġ li jiġu ġestiti permezz tal-introduzzjoni ta’ Attivitajiet Kollaborattivi taċ-Ċiklu tal-Ħajja (Co-LCA).

Il-Co-LCA jinkorporaw tliet livelli (l-Iskop, il-Poplu u l-Azzjoni) u jsegwu erba’ passi:
  • L-esplorazzjoni tas-suġġett,
  • Id-djalogu mal-partijiet ikkonċernati xierqa,
  • It-tkabbir u l-indirizzar tal-problemi, u fl-aħħar nett,
  • L-evalwazzjoni tal-benefiċċji u l-implimentazzjoni ta’ soluzzjonijiet flimkien mas-settur tan-negozju.

Ekonomija Ċirkolari

It-tisħiħ ta’ approċċ taċ-ċiklu tal-ħajja kollaborattiv strutturat sew fit-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari se jwassal għall-ħolqien ta’ komunità tal-LCA bl-intenzjoni li jiġu indirizzati l-isfidi tal-iskart li jistgħu jitkejlu permezz ta’ valuri kondiviżi – soċjetali, ambjentali, ekonomiċi.

Din it-tranżizzjoni hija appoġġata finanzjarjament permezz ta’ għadd ta’ programmi ta’ finanzjament, inklużi: Il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej, Orizzont 2020, il-Fond Ewropew għall-investimenti Strateġiċi (FEIS), u l-programm LIFE.

L-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni dwar l-Ekonomija Ċirkolari aċċellerat it-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari fl-Ewropa li fiha viżjoni kondiviża tagħti spinta lill-isforzi kontinwi biex tiġi mmodernizzata l-bażi industrijali tal-UE u tiżgura l-vantaġġ kompetittiv globali tagħha filwaqt li tippreżerva l-kapital naturali tagħha.

CE Malta
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.